Kad institucije mere “lajkove” i broje okupljene — a država gubi kontrolu

Dok Srbiju preplavljuju vestima o broju građana prisutnih na protestima, o tablicama i simbolima, o tome “koliko ih je bilo” i ko je “lajkovao” na društvenim mrežama, stvarni izazovi ostaju u senci. Dok se institucije, često pod direktnom političkom ingerencijom, bave praćenjem i statistikom koja služi za unutrašnju kontrolu i računanje političkih poena, glavne pretnje — neometano kretanje sumnjivih tablica, priliv kapitala čije poreklo teško biti utvrđeno, nerazjašnjeni pritisci i uticaji — prolaze gotovo bez ozbiljnog odgovora.

U poslednje vreme, automobili sa oznakom Kosovo (tablice RKS) slobodno se kreću kroz centralnu Srbiju nakon administrativnih odluka koje su formalno predstavljene kao olakšica za građane (Open Balkan). Istovremeno, u tržnim centrima, poslovnim zgradama i drugim ekonomskim čvorištima pojavljuju se investicije i kupovine koje alarmiraju stručnjake i javnost — ne zato što su ilegalne same po sebi, nego zato što nedostaje transparentnost o poreklu sredstava i o tome kako će ti kapitali uticati na strateške sektore.

Najupadljiviji deo ove slike je način na koji se državne institucije koriste — ne kao zaštitnici javnog interesa, već kao instrumenti političke statistike i nadzora nad građanima. Dok bi bezbednosne, obaveštajne i pravosudne agencije trebalo da se fokusiraju na pretnje koje dolaze spolja, na infiltraciju, na organizovan kriminal, na finansijske tokove koji podrivaju državne institucije — one su često angažovane u praćenju prisustva na protestima, u brojanju okupljenih, u praćenju društvenih mreža pripadnika službi i institucija. Takva pravosudna i bezbednosna “posvećenost” pokazuje da je fokus prebačen sa odbrane države na kontrolu unutrašnje javne scene.

Rezultat je država koja izgleda ranjivo: dok simboli “jačanja” i “nacionalne ponosnosti” zvuče glasno, u praksi država gubi kredibilitet i suverenitet. Dok ambasade ostaju izložene ruglu i provokacijama, dok simboli i tablice služe kao politički alat, ne kao zaštita javnog interesa — društvo prima poruku da Srbija više nije zemlja koja odlučuje o sebi, već koja prima udarce i prilagođava se. To vodi ka stanju u kojem država, formalno moćna i opremljena institucijama, funkcioniše kao arena u kojoj svi mogu da rade šta žele — a država “broji glavu” i “broj lajkova” umesto da štiti svoj interes.

Srbija i iluzija prijateljstva – posledice pogrešne spoljnopolitičke strategije

Srbija se već godinama nalazi u paradoksalnoj poziciji: deklarativno brani svoje državne interese, pre svega pitanje Kosova, dok istovremeno u praksi gradi narativ o “prijateljstvu” i “regionalnoj saradnji” sa državama i liderima čija je politika često suprotstavljena tim interesima. Ova kontradikcija oblikuje spoljnopolitički kurs, a njena cena je sve očiglednija.

Bilbord.rs | PortalRedakcija

U demokratskom društvu, dostojanstveno je da institucije budu transparentne, da štite javni interes i da budu usmerene na istinske izazove — a ne da se bave kvantifikacijom okupljenih ili brojevima na društvenim mrežama. Kada država dozvoli da takva “zauzetost” postane norma, kada se prioriteti preusmere iz strateške odbrane u retoričku kontrolu — onda se ne radi o manjku resursa, nego o manjku političke volje. A tada država prestaje da bude faktički samostalna jedinica odlučivanja i postaje predmet uticaja — unutrašnjih i spoljašnjih.

Napomena: Sadržaj ovog teksta služi isključivo u informativne i analitičke svrhe i ne predstavlja zvanični stav portala. Tekst je pripremljen na osnovu javno dostupnih informacija i istraživačkih izvora, a cilj mu je da pruži pregled i analizu institucionalnih izazova i dinamike prioriteta države.